Trang chủ                  
 Tin tức                    
 Quan hệ cổ đông         
 Sản phẩm chính     
 Sản phẩm                  
 Hàng giá trị gia tăng
 Hàng xuất sang Nga
 Qui trình nuôi cá     
 Qui trình chế biến     
 Thiết kế bao bì      
 Công thức làm món ăn
Giao hàng    
 T.Phần dinh dưỡng
 Giấy chứng nhận        
 HACCP                       
 Hình sản phẩm      
 Hình hội họp       
 Tài liệu Download
 Tài liệu tham khảo
 Sơ đồ website                
 Giới thiệu                  
 Liên hệ                
 
Liên Hệ Trực Tuyến
 
        (84) 76 3932 821
        (84) 76 3931 000
      clfish@vnn.vn
  
          Ms.Ngoc
  
          Ms.Qui
  
          Ms.Nhung

Đang truy cập
1
Lần truy cập thứ
5489178
 
 
 
   Tài Liệu Tham Khảo    Top 10 Doanh nghiệp XK cá tra hàng đầu VN 5 tháng đầu năm   Giá xuất khẩu cá tra 4 tháng đầu năm có xu hướng tăng    Ngày 4/6 diễn ra Hội thảo Dự báo ngành thủy sản Việt Nam Visio 2011   An Giang: Giá cá tra tăng cao, người dân lại đào ao nuôi cá   


PHÒNG TRỊ MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP CỦA CÁ TRA VÀ BA SA

(Cập nhật: 1/12/2005) 

1. Bệnh nhiễm khuẩn máu

1.1.Bệnh nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn Aeromonas.

1.2.Bệnh nhiễm khuẩn do Pseudomonas (bệnh đốm đỏ)

1.3.Bệnh nhiễm khuẩn huyết do Edwardsiella (Edwarsiellosis)

2. Bệnh ký sinh trùng

2.1.Bệnh do Nguyên sinh động vật

2.2.Bệnh do giun sán.

2.3.Bệnh do giáp xác ký sinh.

3. Bệnh nấm thủy mi

Trong nuôi cá bố mẹ, sản xuất giống nhân tạo hay nuôi thương phẩm, vấn đề dịch bệnh thường xảy ra. Bệnh là biểu hiện của trạng thái cơ thể bị xáo trộn do kết quả tác động qua lại giữa 3 nhân tố: cơ thể cá, tác nhân gây bệnh và môi trường sống. Khi môi trường sống có những thay đổi bất lợi cho cá, cá sẽ bị suy yếu, sức đề kháng giảm. Từ đó các tác nhân gây bệnh có cơ hội phát triển, tấn công và gây bệnh cho cá. Dịch bệnh xảy ra thường làm thiệt hại có khi rất nghiêm trọng cho cá nuôi. Cá bị bệnh có thể bị chết, bị gầy yếu, còi cọc, giá trị thương phẩm giảm, không đủ tiêu chuẩn xuất khẩu, gây nhiều thiệt hại về kinh tế cho người nuôi.

            Việc phát hiện và chẩn đoán xác định bệnh và chữa trị cho cá bị bệnh không hề đơn giản, vì việc chữa trị cho cá khó khăn hơn nhiều lần so với động vật trên cạn. Chính vì vậy, việc phòng bệnh cho cá là rất quan trọng và cần được quan tâm hơn hết, theo nguyên tắc 'phòng bệnh hơn chữa bệnh'.

Cá tra và ba sa cũng như nhiều loài cá nước ngọt khác, dễ bị nhiễm nhiều loại bệnh phổ biến, cả thời kỳ cá bố mẹ nuôi vỗ sinh sản, giai đoạn cá hương giống ương nuôi và lúc cá nuôi thịt. Các tác nhân gây bệnh cho cá gồm có 2 nhóm là các bệnh truyền nhiễm (do vi rus, vi khuẩn và ký sinh trùng) và tác nhân không truyền nhiễm do môi trường, dinh dưỡng hoặc do các sinh vật gây ra.

 1. Bệnh nhiễm khuẩn

   Vi khuẩn là một trong những tác nhân gây bệnh khá quan trọng. Hầu hết các vi khuẩn gây bệnh có trong môi trường nước (ao, hồ, sông, rạch), chúng có thể là tác nhân gây bệnh thứ cấp hoặc là tác nhân gây bệnh cơ hội. Một số ít loài vi khuẩn là tác nhân khởi phát, gây bệnh khi có tiếng động các yếu tố môi trường. Tỉ lệ chết do nhiễm khuẩn có thể lên đến 100%, bệnh có thể xảy ra dưới dạng mãn tính, bán cấp tính và cấp tính.

1.1 Bệnh nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn Aeromonas.

Hình 1: Cá bị bệnh nhiễm khuẩn huyết     (Ảnh:Tài liệu của công ty Bayer Việt Nam)

-Tác nhân gây bệnh:

Nhóm vi khuẩn gây bệnh chủ yếu thuộc giống Aeromonas: A..hhydrophila, A.caviae, A. sobria.

Vi khuẩn có mặt bình thường trong nước, nhất là trong nước có nhiều chất hữu cơ. Cả cá tra và cá Ba sa đều dễ bị nhiễm các khuẩn trên. Cá con dễ mẫn cảm hơn cá trưởng thành, có thể gây chết đến 80%.

- Dấu hiệu bệnh lý: Cá bệnh bị sẫm màu từng vùng ở bụng, xuất hiện từng mảng đỏ trên cơ thể, hoại tử đuôi, vây xuất hiện các vết thương trên lưng, các khối u trên bề mặt cơ thể, mắt lồi mờ đục và xưng phù, xoang bụng chứa dịch nội tạng hoại tử.

-Phòng trị: Tránh tạo ra các tác nhân cơ hội như nhiễm ký sinh trùng (Nhóm nguyên sinh động vật), tránh làm xây xát cá, vệ sinh không đúng quy định, nước giàu chất hữu cơ (môi trường nuôi nhiễm bẩn), mật độ nuôi quá dày, hàm lượng oxy trong nước thấp, ô nhiễm từ các nguồn nước thải công nghiệp,...

Dùng thuốc tím (KmnO4) tắm cá, liều dùng là 4ppm (4g/m3 nước) đối với cá nuôi trong ao và 10 ppm (10g/m3 nước) đối với cá nuôi trong bè. Xử lý lặp lại sau 3 ngày. Định kỳ tắm cho cá một tuần, hai tuần hoặc một tháng /lần tuỳ thuộc vào tình trạng sức khoẻ của cá.

Dùng thuốc trộn vào thức ăn:

+  Oxytetracyline: 55- 77 mg / kg thể trọng cá nuôi, cho ăn 7-10 ngày.

+  Streptomycin: 50-75 mg / kg thể trọng cá nuôi, cho ăn 5-7 ngày.

+ Kanamycin:  50 mg/ kg thể trọng cá nuôi, cho ăn 7 ngày.

+ Nhóm  Sulfamid: 150-200 mg/kg thể trọng cá nuôi, cho ăn 7-10 ngày.

1.2.  Bệnh nhiễm khuẩn do Pseudomonas (bệnh đốm đỏ)

        - Tác nhân gây bệnh: Pseudomonas fluorescens, P. anguilliseptica,

P. chlororaphis, .

          - Dấu hiệu bệnh lý:

    Xuất huyết từng đốm nhỏ trên da, chung quanh miệng và nắp mang, phía mặt bụng, bề mặt cơ thể có thể chảy máu, tuột nhớt nhưng không xuất huyết vây và hậu môn, Pseudomonas spp. xâm nhập vào cơ thể sẽ phá hủy các mô, các chức năng trong cơ thể, khi các cơ quan bị phá hủy có thể gây chết đến 70 - 80%.

Pseudomonas spp. gây nhiễm khuẩn huyết thường xâm nhập vào cơ thể cá qua các thương tổn ở mang, da, vẩy do các tác nhân cơ học, thả nuôi với mật độ quá cao, dinh dưỡng kém, hàm lượng oxy giảm,

- Phòng trị:

Dùng vaccin phòng bệnh, giảm mật độ nuôi, cung cấp nguồn nước tốt, tắm 3-5 ppm KMnO4 (không quy định thời gian), có thể dùng các loại kháng sinh để điều trị như trong bệnh nhiễm khuẩn huyết do Aeromonas.

        1.3.Bệnh nhiễm khuẩn huyết do Edwardsiella (Edwarsiellosis)

        -          Tác nhân gây bệnh: bệnh do vi khuẩn Edwardsiella tarda.

      -          Dấu hiệu bệnh lý:

 

Hình 2: Cá bị bệnh nhiễm khuẩn huyết E. tarda (Ảnh: Tài liệu của Công ty Bayer Việt nam)

Xuất hiện những vết thương nhỏ trên da (phía mặt lưng), đường kính khoảng 3 - 5mm, những vết thương này sẽ phát triển  thành những khối u rỗng bên trong cơ, da bị mất sắc tố. Cá mắc bệnh sẽ mất chức năng vận động do vây đuôi bị tưa rách. Có thể xuất hiện những vết thương bên dưới biểu bì, cơ, khi ấn vào sẽ phát ra khí có mùi hôi, các vết thương này sẽ gây hoại tử vùng cơ chung quanh.  Bệnh thường xảy ra trên cá lớn.

 
Bệnh xuất hiện khi chất lượng nước trong môi trường nuôi xấu, nuôi với mật độ dày. Nhiệt độ thích hợp để bệnh phát triển khoảng 300 C

 

- Phòng trị: 

Giữ sạch môi trường nước nuôi, giảm thấp mật độ nuôi, dùng vaccin phòng bệnh, có thể dùng các loại kháng sinh để điều trị như trong bệnh nhiễm khuẩn huyết do Aeromonas.

 

 

2.   Bệnh ký sinh trùng

Hình 3: Trùng bánh xe            (Ảnh: Viện Nghiên cứu sức khoẻ động vật thủy sản Thái Lan, trích từ  tài liệu của Công ty Bayer Việt nam)

    2.1. Bệnh do Nguyên sinh động vật

        2.1.1.Bệnh trùng bánh xe (Trùng mặt trời)

        - Dấu hiệu bệnh lý

Khi cá mới mắc bệnh, mình cá có lớp nhớt màu trắng hơi đục, mang cá đầy nhớt , cá bệnh thường nổi đầu và tập trung nơi có nước chảy, cá thích cọ mình vào thành bè, cảm giác ngứa ngáy, đôi khi nhô đầu lên mặt nước và lắc mạnh đầu. Cá bệnh nặng trông lờ đờ, đảo lộn vài vòng, chìm xuống đáy rồi chết. Trùng mặt trời ký sinh chủ yếu trên da, mang, các gốc vây. Bệnh thường xuất hiện ở những nơi ương nuôi với mật độ dày và môi  trường nuôi quá bẩn.

        - Phòng và trị bệnh

Cần giữ cho môi trường luôn sạch, mật độ cá ương nuôi không quá dày. Dùng Sulphat đồng (CuSO4) ngâm cá với nồng độ 0,5-0,7 g / m3 nước

hoặc tắm cá bệnh với nồng độ 2-5 g /m3 nước trong thời gian 5-15phút. Dùng muối ăn (NaCl) 2-3% tắm cho cá 5-15 phút.

 

 

        3.1.2. Bệnh trùng quả dưa (Ichthyophthiosis)

            -  Dấu hiệu bệnh lý.

        . Trùng quả dưa ký sinh trên da, mang và vây của cá, trùng bám thành các hạt lấm tấm rất nhỏ, đường kính lớ񮠮hất bằng 0,5 -1mm, có thể thấy được bằng mắt thường. Da và mang cá có nhiều nhớt, màu sắc nhợt nhạt.

        . Cá bệnh nổi đầu từng đàn trên mặt nước, bơi lờ đờ do trùng bám nhiều ở mang, phá hoại biểu mô mang làm cá ngạt thở.

Bệnh thường gặp và chủ yếu làm chết cá giống.

 

 
 

Hình 4: Trùng quả dưa (Ảnh: Viện Nghiên cứu sức khoẻ động vật thủy sản Thái Lan, trích từ  tài liệu của Công ty Bayer Việt nam)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

        
 
         Phòng trị.
        Áp dụng phương pháp phòng trị bệnh tổng hợp: định kỳ vệ sinh ao, bè:

        Không thả cá nuôi với mật độ quá dày.

        Không nên thả cá có mang trùng bệnh với cá khỏe.

        Dùng hỗn hợp muối ăn (NaCl) và thuốc tím (KMnO4) với liều lượng 7 kg muối ăn + 4 g thuốc tím/ m3.

    2.2.  Bệnh do giun sán.

        2.2.1. Bệnh do sán lá đơn chủ ký sinh.

            - Tác nhân gây bệnh

    Chủ yếu do 2 giống: Dactylogyrus (sán lá 16 móc) và Gyrodactylus (sán lá 18 móc). Chúng ký sinh và gây hại nghiêm trọng nhất đối với cá hương và cá giống.

            - Dấu hiệu bệnh lý

        Sán lá đơn chủ ký sinh ở da, mang.

        Cá bị sán lá đơn chủ ký sinh thường nổi đầu và tập trung nơi có dòng nước chảy. Khi cá bị sán lá đơn chủ ký sinh nhiều mang bị viêm và tiết nhiều nhớt, tia mang rời ra, cá không hô hấp được và chết.

 

 

Hình 5: Sán lá 16 móc (Ảnh: Viện Nghiên cứu sức khoẻ động vật thủy sản Thái Lan, trích từ  tài liệu của Công ty Bayer Việt nam)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    

          - Phòng trị

        Cá giống trước khi thả nuôi, dùng thuốc tím (KMnO4) 20g/m3 tắm cho cá trong thời gian 15-30 phút hoặc dùng muối 2-3% tắm trong thời gian 5-10 phút.

        Không nên thả cá với mật độ quá dày, thường xuyên theo dõi chế độ ăn để điều chỉnh cho thích hợp.

        Dùng nước oxy già (H2O2): nồng độ  150 - 200 ppm / 1 giờ, sục khí mạnh.

 

         2.2.2.   Bệnh do giun sán nội ký sinh

                -  Tác nhân gây bệnh

            Giun đầu móc (Acanthocephala), sán dây (Bothricephalus), giun tròn (Philometra).

                - Triệu chứng: Giun sán ký sinh nhiều làm cá chậm lớn, gầy yếu. đoạn ruột có giun sán ký sinh phình to.

                - Tác hại và phân bố

        Bệnh giun sán nội ký sinh thường không gây thành dịch, bệnh không làm chết cá hàng loạt nhưng ảnh hưởng đến tăng trưởng của cá. Nếu ký sinh với số lượng nhiều gây hiện tượng tắc ruột, có thể đâm thủng ruột tạo điều kiện cho các loài vi khuẩn khác phát triển và gây bệnh cho cá.

        Ðối với giun tròn có thể gây tắc ống dẫn mật hoặc tắt ruột.

                - Phòng trị.

        Ðịnh kỳ vệ sinh ao, bè cá, có thể dùng các loại thuốc tẩy giun sán  trộn vào thức ăn cho cá ăn.

 

   2.3.   Bệnh do giáp xác ký sinh.

       2.3.1.  Bệnh trùng mỏ neo.

            - Tác nhân gây bệnh.

    Trùng gây bệnh có tên Lernaea, có dạng giống mỏ neo, cơ thể có chiều dài 8-16 mm, giống như cái que, đầu có mấu cứng giống mỏ neo cắm sâu vào cơ thể cá.

            - Triệu chứng.

    Cá nhiễm bệnh kém ăn, gầy yếu, chung quanh các chỗ trùng bám viêm và xuất huyết. Nơi trùng mỏ neo bám là điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển.

            - Tác hại và phân bố bệnh.

    Bệnh gây tác hại lớn cho cá giống và cá hương. Ðối với cá lớn, trùng mỏ neo làm thành vết thương tạo điều kiện cho các tác nhân khác gây bệnh như: nấm, ký sinh trùng, vi khuẩn, . xâm nhập. Trùng thường ký sinh ở da, mang, vây, mắt

-Phòng trị.

Kiểm tra cá trước khi thả nuôi, nếu phát hiện có trùng mỏ neo ký sinh dùng thuốc tím 10-25 g/m3 tắm trong một giờ. Trị bệnh có thể dùng lá xoan liều lượng 0,3-0,5 kg /m3 nước.

        2.3.2.  Bệnh rận cá.

            - Tác nhân gây bệnh.

        Trùng gây bệnh thuộc giống Argulus, màu trắng ngà, hình dạng giống con rệp nên còn gọi là rận cá hoặc bọ cá, bọ vè, nhìn thấy được bằng mắt thường.

            - Dấu hiệu bệnh.

            Trùng ký sinh bám trên da cá hút máu cá đồng thời phá hủy da, làm viêm loét tạo điều kiện cho các sinh vật khác tấn công

            - Phòng trị.

        Áp dụng cách phòng trị giống trùng mỏ neo hoặc dùng thuốc tím (KMNnO4) với nồng độ 10 g/ m3 trong một giờ.

3.  Bệnh nấm thủy mi

    - Tác nhân gây bệnh

Do hai giống nấm là Saprolegnia và Achlya.

    - Dấu hiệu bệnh lý.

Trên da cá xuất hiện những vùng trắng xám, nhìn bằng mắt thường có thể thấy các sơi nấm nhỏ như sợi bông, mềm, tua tủa. Nhiệt độ nước 18-250C thích hợp cho nấm phát triển.

    -Phòng trị bệnh

Áp dụng các giải pháp phòng bệnh tổng hợp:

            Phun trực tiếp xuống ao xanh Malachite với 0,15 ppm (hạn chế sử dụng).

            Potassium  dichromate 20-24 ppm.

Nếu cá có vết thương có thể dùng trực tiếp dung dịch Potassium dichromate 5% hoặc dung dịch Iodine 5% sát trùng vết thương.

NaCl (muối ăn) 25.000 ppm tắm trong10-15 phút hoặc 10.000 ppm trong 20 phút, nồng độ 1.000 - 2000 ppm thì không giới hạn thời gian.

Dung dịch KMnO4 với nồng độ 100 ppm thời gian kéo dài cho đến khi cá xuất hiện stress, nồng độ 10 ppm trong 15 phút.

Neutral Acriflavin 3 ppm (không giới hạn thời gian).

Gentian Violet 5 ppm trong 30 phút  hoặc 0,3 ppm tắm không giới hạn thời gian.

CuSO4 100 ppm/ 10-30 phút, đối với trứng có thể dùng 50 ppm/1 giờ.

      Griseofulvin 10 ppm tắm không giới hạn thời gian.

Nếu trứng bị nhiễm nấm thì dùng Formalin 1.500 ppm-2000 ppm trong 15 phút để ngâm trứng.

 

11- Một số bệnh do thiếu hoặc mất cân đối về dinh dưỡng

Nếu trong thức ăn thiếu các axit amin, nhất là các axit amin cần thiết như Arginin, Lysin, Methionin sẽ gây cho cá còi cọc, chậm lớn và dễ nhiễm bệnh

Nếu thức ăn thiếu các khoáng chất cần thiết cho cá, chẳng hạn thiếu selen (Se) thì cá sẽ dễ bị mắc chứng phù. Nếu thiếu kẽm (Zn) cá dễ bị mờ mắt, đục thủy tinh thể

Hình 6: Một số bệnh do thiếu Vitamin và thiếu dinh dưỡng

(Ảnh: Ðại học Cần thơ và  Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản II,

 trích từ  tài liệu của Công ty Bayer Việt nam)

   

          Các loại vitamin cũng rất cần thiết đối với cá. Thức ăn thiếu vitamin C cá bị tóp nắp mang, dị hình cột sống, nhất là trong giai đoạn cá giống ương nuôi. Cá thương phẩm nếu thiếu vitamin C dễ dẫn đến thịt bị vàng, chất lượng thịt kém, hàm lượng protein (đạm) trong thịt giảm thấp. Nếu thiếu trầm trọng cá bị giảm sức đề kháng, dễ nhiễm bệnh, hệ miễn dịch kém, màu sắc cá sậm lại, cá chậm lớn, gầy yếu. Nếu thiếu các vitamin thiết yếu khác như vitamin A, B12, axit folic, thiamin gây cho cá kém ăn, thiếu máu, gầy. Nếu thiếu biotin hay vitamin E dẫn đến mỡ và thịt của cá sẽ bị màu vàng

Ðể phòng bệnh, người nuôi phải bổ sung đầy đủ khoáng, vi lượng vào thành phần thức ăn. Trộn đủ các loại vitamin thiết yếu và bổ sung các axit amin vào thức ăn cho cá.

Phụ lục

I- Các chỉ tiêu kỹ thuật đạt được trong sản xuất giống cá tra và ba sa

 

    1- Cá tra:

TT

Chỉ tiêu kỹ thuật

Ðơn vị

Thông số

1

Tỷ lệ thành thục cá bố mẹ

%

90-100

2

Tỷ lệ cá đẻ cá cái (so với cá thành thục)

%

70-80

3

Sức sinh sản

Trứng/kg

90.000-135.000

4

Tỷ lệ trứng thụ tinh

%

70-80

5

Tỷ lệ nở

%

70-80

6

Năng suất cá bột

Vạn/kg cá cái

5-6

7

Tỷ lệ sống cá bột ương lên cá hương

%

60-70

8

Tỷ lệ sống cá hương ương lên cá giống

%

70-80

 

    2- Cá ba sa:

TT

Chỉ tiêu kỹ thuật

Ðơn vị

Thông số

1

Tỷ lệ thành thục cá bố mẹ

%

60-70

2

Tỷ lệ cá đẻ (cá cái)

%

60-70

3

Sức sinh sản

Trứng/kg

7.00-10.000

4

Tỷ lệ trứng thụ tinh

%

50-60

5

Tỷ lệ nở

%

60-70

6

Tỷ lệ sống của cá bột

%

70-80

7

Tỷ lệ sống cá bột ương lên cá hương

%

70-80

8

Tỷ lệ sống cá hương ương lên cá giống

%

70-80

 

II- Các thông số kỹ thuật đạt được trong nuôi thương phẩm

cá tra và ba sa

    1- Cá tra

Chỉ tiêu

Trong ao hồ nhỏ

Trong đăng quần

Trong bè

Thời gian nuôi

6-8 tháng

6-7 tháng

6-7 tháng

Năng suất

100-300 tấn/ha

200-400 tấn/ha

100-120 kg/m3

Cỡ cá thu hoạch

1-1,5 kg

1-1,5 kg

1-1,5 kg

 

      2- Cá ba sa nuôi trong bè

Thời gian nuôi

8-10 tháng

Năng suất

90-120 kg/m3

Cỡ cá thu hoạch

1-1,5 kg

 

Nguồn:TRUNG TÂM TIN HỌC - BỘ THUỶ SẢN

update count set count=5489179

Tài liệu khác:

1. Hiện trạng và xu hướng phát triển nghề nuôi cá Tra/Basa (06/08/2007).
2. Đặc điểm sinh học cá Tra và cá Basa (06/08/2007).
3. Kỹ thuật sản xuất giống cá Tra/Basa (phần 2) (06/08/2007).
4. Kỹ thuật sản xuất giống cá Tra/Basa (phần I) (06/08/2007).
 
Chọn trang: 1  
http://www.vietfish.com.vn http://www.seafood-russia.ru http://www.bostonseafood.com http://www.euroseafood.com http://www.polfishfair.pl http://www.infofish.org
Vietnam Fisheries International Exhibition2007
(12-14 June 2007)
Seafood Russia 2007
(05-07 June 2007)
The International Boston Seafood Show
(11-13 Mar 2007)
European Seafood Exposition 2007
(24-26 Apr 2007)
Polfish International Fair of Fish Processing and Fish Products
(29-31 May 2007)
Catfish 2007 Vietnam
(12-14 June 2007)

 

|Trang chủ |  Tin tức |  Tài liệu |  Sản phẩm chính |  Sản phẩm |  Hàng giá trị gia tăng |  Hàng xuất sang Nga |  Qui trình nuôi cá |

 | Qui trình chế biến |  Thiết kế bao bì |  Thành phần dinh dưỡng |  Công thức làm món ăn |  Giới thiệu |  Liên hệ |

Bản quyền thuộc về công ty Cổ phần XNK Thủy sản Cửu Long An Giang.
Địa chỉ website: http://www.clfish.com.
Email: clfish@vnn.vn.
Thiết kế bởi: pangafish.com.